BELGELERİMİZ
Kalite politikalarımız ve üretim standartlarımıza ilişkin detaylar.
Görüntüle
Duman egzoz fanı, yangın gibi acil durumlarda ortaya olan duman ve sıcak gazların belirlenen tahliye yollarından uzaklaşmasını sağlayan özel fan sistemlerinden biridir. Normal havalandırma sistemlerinden farklı olarak duman tahliye fanları, yangın durumunda yüksek sıcaklıklara maruz kalabilecek şekilde tasarlanır ve ilgili performans sınıflarına bağlı olarak test edilir. Bu yüzden bir duman egzoz fanı tercih edilirken sadece hava debisine değil, çalışma süresine, sıcaklık dayanımına, basınç ihtiyacına ve projenin yanın senaryosuna da dikkat edilmelidir.
Normal havalandırma ile duman tahliyesi sisteminin görevleri birbirinden tamamen farklıdır. Normal havalandırma, günlük kullanım işlemi sırasında ortam havasının yenilenmesi, kirleticilerin uzaklaştırılması ve iç hava şartlarının kontrol altına alınması amacıyla çalışır. Duman tahliye sistemi ise yangın sırasında oluşabilecek duman ve sıcak gazların kontrollü olarak tahliye edilmesine yönelik şekilde tasarlanır.
Duman tahliye fanı yangın sırasında görüş mesafesinin korunmasına, tahliye yollarındaki şartların iyileştirmesine ve sıcak dumanın belli alanlarda birikmesinin önlenmesine destek olan yangın güvenliği sisteminin çok önemli bir parçasıdır. Sistemin başarısı sadece fana değil; kontrol ekipmanı, vana, damper, enerji beslemesi ve diğer yangın güvenliği bileşenleriyle birlikte gerçekleştirilen proje tasarımına bağlıdır. Bu yüzden duman tahliye fanları standart bir havalandırma fanının yerine rastgele kullanılabilecek bir ekipman olarak değerlendirilmemelidir.
Duman egzoz fanları; yangın sırasında duman kontrolünün şart olduğu farklı yapı ve tesislerde kullanılabilir. Fan tipi, montaj şekli ve kapasite ise uygulamaya bağlı olarak belirlenir. Buna bağlı olarak duman egzoz fanlarının kullandığı uygulamalar şu şekilde sıralanabilir:
Kapalı ve yer altında bulunan otoparklarda doğal havalandırmanın sınırlı olmasından kaynaklı mekanik havalandırma ve duman kontrol sistemleri çok önemlidir. Jet fan gibi çözümler ise günlük havalandırmanın yanı sıra uygun projelendirildiğinde yangın durumunda dumanın rahatlıkla kontrol altına alınmasına yardımcı olabilir.
Üretim alanlarında geniş hacimler ve yüksek tavanlar, yangın sırasında önemli oranda duman birikmesine sebep olabilir. Bu alanlarda aktif şekilde kullanılacak duman tahliye fanları; yangın yükü, yapı yüksekliği, hava hacmi ve tahliye senaryosu göz önünde bulundurularak tercih edilmelidir.
Depolarda geniş kapalı alanlar ve yüksek raf sistemleri bulunabilir. Dumanın belli alanlarda yoğunlaşmasının önüne geçmeye yönelik sistem tasarımında fan kapasitesi ve hava akış yönleri son derece önemlidir.
Tüneller ve buna benzer büyük hacimli alanlarda duman hareketinin kontrolü daha karmaşık olabilir. Böyle projelerde fanların hava akışı, yerleşimi, basınç değerleri ve acil durum senaryosu birlikte değerlendirilir.
Duman tahliye fanlarında F sınıfları; belli yüksek sıcaklık aralığında bir süre çalışabilme sınıfını ifade eder. EN 12101 -3 kapsamında sınıflandırmada F300, 300 C sıcaklık aralığında 60 dakika; F400 ise 400 C sıcaklıkta 120 dakika gibi sınıflandırmalarla karşınıza çıkabilir. Ancak ürünün çalışma süresi ve tam sınıfı mutlaka üreticinin uygunluk ve performans belgeleriyle kontrol edilmelidir. Bazı ürünler farklı süre kombinasyonlarıyla sınıflandırılabilir.
F300 sınıfı, genellikle fanların 300 C seviyesindeki yangın kaynaklı sıcaklıkta belli bir süre dayanabildiğini gösterir. Örnek vermek gerekirse; bazı EN 12101-3 belgelerinde F300 sınıfı 300 C/60 dakika olarak belirtilir.
F300 ya da F400 tercihi sadece sıcaklık değeri dikkate alınarak yapılmamalıdır. Yangının gelişimi, fanın konumu, duman tahliyesi senaryosu ve sistemin çalışma süresi gibi proje kriterleri birlikte değerlendirilmelidir.
Duman tahliye fanı tercihinde teknik kriterler şu şekildedir:
Fan tercihinde gerekli hava debisi ve sistemin ihtiyacı olan basınç en temel kriterdir. Kanal uzunluğu, menfezleri dirsekli damperler ve diğer ekipmanlar toplam sistem direncini etkileyebilir.
Aksiyel, radyal ve ret fan gibi farklı çözümler söz konusu olabilir. Fan bina içerisinde yangın bölgesi içerisinde, kanal üzerinde ya da dışında konumlandırılması ürün tercihini doğrudan etkileyebilir.
Fan, yangın durumunda karşılaşacağı sıcaklığa ve gerekli çalışma süresine uygun olmalıdır. F300 ve F400 gibi sınıflandırmalar bu açıdan dikkate alınır.
Motor özellikleri acil durum enerji sürekliliği, elektrik beslemesi ve kontrol sistemi fanın güvenilir çalışması açısından çok önemlidir. Yangın senaryosunda fanı otomatik olarak devreye girmesi gerektiğinde kontrol altyapısı proje kapsamında tasarlanmalıdır.
En önemli unsurlardan biri fanın ilgili yapının yangın senaryosuna ve proje ihtiyaçlarına uygun olmasıdır. Bu yüzden duman tahliye fanı üreticisi tarafından sunulan sertifikalar, teknik belgeler ve performans değeri incelenmelidir. ERF Group; duman tahliyesi fanı seçenekleri ile beklentileri karşılayan profesyonel bir firmadır.
Duman tahliyesi fanı fiyatları ise fan kapasitesi, sıcaklık sınıfı, gövde yapısı, motor özellikleri ve kontrol ekipmanları gibi birçok unsura bağlı değişebilir. Bu yüzden sadece fiyat kıyaslaması yapmak yerine teknik uygunluğun önceliklendirmesi gerekir.
|
Özellik |
Duman Tahliye Fanı |
Standart Havalandırma Fanı |
|
Temel kullanım |
Yangın sırasında duman ve sıcak gazların tahliyesi |
Günlük hava değişimi ve havalandırma |
|
Sıcaklık dayanımı |
Belirli yangın sıcaklığı ve süresine göre sınıflandırılabilir |
Normal çalışma koşullarına göre tasarlanır |
|
Sertifikasyon |
İlgili duman ve ısı kontrol standartlarına göre test edilebilir |
Ürünün kullanım alanına uygun standartlara göre değerlendirilir |
|
Çalışma senaryosu |
Acil durum ve yangın senaryolarını içerebilir |
Normal işletme koşullarında çalışır |
|
Seçim kriterleri |
Debi, basınç, sıcaklık, süre ve yangın senaryosu |
Debi, basınç, enerji tüketimi ve kullanım koşulları |
Genel olarak aynı işlevi ifade etmek için kullanılan farklı isimlendirmedir. Her iki ifade de yangın sırasında sıcak gazların ve duman tahliyesinde yönelik fan sistemlerini tanımlamak için kullanılabilir.
F390, fanın 300 C sıcaklıkta belli bir süre çalışma sınıfını ifade eder.
Projenin yangın durumunda ve teknik ihtiyaçlara göre tercih yapılmalıdır. Her proje için aynı sınıf uygun değildir.
Evet. Kapalı otoparklarda duman tahliyesi ve kontrolü için yapılabilir.
Ürünün normal havalandırmaya uygun olması üretici teknik dokümanından mutlaka kontrol edilmelidir.
Debi, basınç, yapı özellikleri ve yangın senaryosuna göre yapılan proje hesaplarıyla belirlenir.
