BELGELERİMİZ
Kalite politikalarımız ve üretim standartlarımıza ilişkin detaylar.
Görüntüle
Yangın anında oluşan duman, alevlerden çok daha büyük bir risk oluşturabilir. Görüş mesafe alanının azalması, tahliye süreçlerinin zorlaşması ve zehirli gazların yayılması nedeniyle duman kontrol sistemleri modern yapıların vazgeçilmez güvenlik unsurları arasında yer alır. Bu sistemlerin en önemli bileşenlerinden biri olan duman tahliye fanları, yangın esnasında dumanın kontrollü şekilde yapı dışına aktarılmasını sağlayarak can ve mal güvenliğine katkı sağlar. Fakat sistemin etkili çalışabilmesi için duman tahliye fanı seçiminin yapının teknik gereksinimleri ve yangın senaryosuna uygun şekilde yapılması gerekir.
Yangın sırasında ortaya çıkan sıcak gazlar ve yoğun duman, insanların güvenli şekilde bina içini terk etmesini zorlaştırır. Duman tahliye fanları, bu dumanı yapı dışına yönlendirerek kaçış yollarının daha uzun süre kullanılabilir kalmasını sağlar. Duman egzoz fanı olarak da adlandırılan bu sistemler, sadece tahliye güvenliği açısından değil itfaiye ekiplerinin yapacağı müdahaleyi kolaylaştırmak açısından da önem taşır. Özellikle büyük hacimli yapıların içinde yangının kontrol altına alınabilmesi için dumanın belirli bölgelerde birikmesinin önlenmesi gerekir.
Yangın yönetmelikleri, yapıların kullanım amacı ve büyüklüğüne göre duman kontrol sistemi gibi çeşitli gereklilikler tanımlar. Buradaki temel amaç, yangın sırasında insanların güvenli tahliyesine yardımcı olacak bir ortam oluşturmaktadır.
Yönetmelikler genel olarak belirli yapı türlerinde duman tahliye sistemlerinin kurulmasını ve kullanılan ekipmanların yüksek sıcaklık dayanımına sahip olmasını şart koşar. İşte bu neden sayesinde duman tahliye fanı seçimi sadece havalandırma ihtiyacına göre değil, yangın senaryosuna göre yapılmalıdır.
Doğru fan seçimi yapılırken sadece hava debisi değerlerine bakmak yeterli değildir. Burada değerlendirilmesi gereken başlıca unsurlar şunlardır;
Örneğin kapalı otoparkta kullanılacak bir sistem ile endüstriyel üretim tesisinde kullanılacak sistemin ihtiyaçları farklı olabilir. Bu nedenle proje bazlı mühendislik hesapları yapılmalıdır.
Standart havalandırma fanları normal çalışma koşullarında hava transferi yapmak için doğru şekilde tasarlanır. Yangın sırasında ise sıcaklık yüzlerce dereceye ulaşabilir. Bu nedenle yangın havalandırma sistemi içerisinde kullanılan fanların yüksek sıcaklık altında çalışmaya devam edebilmesi gerekir. Fanın erken devre dışı kalması, duman kontrol sisteminin işlevini kaybetmesine neden olabilir. İşte bu sebeple yüksek sıcaklığa dayanıklılığı olan rulmanlar, özel motor tasarımları ve ısıya dayanıklı gövde yapıları bu noktada kritik önem taşır.
Duman tahliye fanlarında sık karşılaşılan F300 ve F400 ifadeleri, fanların belirli sıcaklıklarda ne kadar süre çalışabileceğini gösteren performans sınıflarıdır. Bu noktada F300 sınıfı fanlar genellikle 300 derece sıcaklıkta belirli bir süre güvenli şekilde çalışabilecek şekilde tasarlanır.
Bunun yanı sıra F400 sınıfı fanlar ise 400 derece sıcaklık altında çalışmaya devam edebilir ve daha yüksek riskli uygulamalarda tercih edilir. İşte bu nedenle hangi sınıfın kullanılacağı ise yangın senaryosu ve proje gereklilikleri doğrultusunda belirlenmelidir.
Her yapı için aynı fanın kullanılması doğru bir yaklaşım değildir. Örneğin kapalı otoparklarda araç yangınları dikkate alınırken AVM’lerde yüksek insan yoğunluğu göz önüne alınır. Bunun yanında endüstriyel tesisler için yanıcı prosesler değerlendirilirken, lojistik depolarda yüksek raf sistemleri ve yükleme alanları hesaba katılır.
Yangın sırasında fanın birkaç dakika çalışması yeterli olmayabilir. Özellikle büyük yapılarda tahliye ve müdahale süreçleri uzun sürebilir. Bu nedenle fanın yüksek sıcaklık altında belirli süre boyunca performansını koruyabilmesi gerekir. Uzun süreli çalışma kabiliyeti olmayan sistemlerde fanın durması, dumanın hızlı yayılmasına neden olabilir. Bu nedenle sıcaklık dayanımı kadar çalışma süreside seçim kriterleri arasında değerlendirilmelidir.
Duman tahliye fanları farklı pek çok alanda kullanılmakta ve kullanıldığı yapılarda ciddi bir kolaylık ve avantaj sağlamaktadır. İşte bu noktada duman tahliye fanlarının kullanıldığı yapıları sıralamak gerekirse;
Kapalı otoparklar, duman tahliye sistemlerinin en yaygın kullanıldığı alanlardan biridir. Araç yangınlarında oluşan yoğun duman kısa sürede geniş alanlara yayılabilir. Jet fanlar ayrıca duman tahliye fanları birlikte kullanılarak dumanın kontrollü şekilde dışarı atılması sağlanır.
AVM’ler yüksek ziyaretçi kapasitesine sahip yapılardır. Yangın durumunda kaçış koridorları ve ortak alanların duman altında kalmaması için etkili duman kontrol sistemleri gereklidir. Bu nedenle yüksek kapasiteli duman egzoz fanları tercih edilir.
Üretim süreçlerinde kullanılan malzemeler ve ekipmanlar yangın riskini artırabilir. Duman tahliye fanı üretim alanlarının güvenliğini desteklerken aynı zamanda acil durum müdahale süreçlerinide kolaylaştırır.
Yüksek raflı depolarda oluşan yangınlarda dumanın hızlı şekilde yükselmesi ve yayılması mümkündür. Bu tür yapılarda kullanılan fan sistemleri, dumanın tahliye edilmesine yardımcı olarak görüş mesafesinin korunmasını sağlar.
Tünellerde duman kontrolü hayati önem taşır. Yangın sırasında oluşan dumanın belirli bir yönde hareket ettirilmesi ve tahliye edilmesi gerekir. Bu nedenle yüksek performanslı ve özel tasarlanmış duman tahliye sistemleri kullanılır.
Yangın sırasında oluşan duman ve ve sıcak gazların yapı dışına kontrollü şekilde aktarılması için oldukça özel bir havalandırma fanıdır.
Yapının kullanım amacı, yangın senaryosu, hava debisi ihtiyacı, kanal sistemi ve sıcaklık dayanım gereksinimleri dikkate alınarak seçilmelidir.
Kullanılan fa sınıfına bağlı olarak F300 veya F400 gibi yüksek sıcaklık dayanım seviyelerine sahip olabilirler.
Yapının kullanım amacı, büyüklüğü ve risk sınıfına bağlı olarak birçok yapıda duman kontrol sistemleri zorunlu tutulmaktadır.
Genel olarak yüksek sıcaklığa dayanıklı duman tahliye fanları ve jet fan sistemleri birlikte kullanılmaktadır.
Duman tahliye fanları yangın sırasında yüksek sıcaklık altında çalışabilecek bir şekilde tasarlanırken, standart havalandırma bu koşullara uygun değildir.
Yangın yükü, yapı hacmi, duman oluşum miktarı, tahliye süresi ve kanal kayıpları dikkate alınarak mühendislik hesapları yapılır.
Yangın anında sistemin çalışacağından emin olmak için motor, rulman, bağlantılar, kontrol panoları ve fan performansının düzenli olarak test edilmesi gerekir.
