Isıtma ve soğutma ihtiyacı bulunan yapılarda havalandırma işlemi sırasında iç ortam havasının dışarı atılması, beraberinde bir miktar ısı enerjisinin kaybedilmesine sebep olabilir. Isı geri kazanım cihazları, egzoz havası ile dış ortamdan alınan taze havanın ısı enerjisinden faydalanılarak havalandırma sürecindeki bu kayıpların azaltılmasına dair çözümler sunar. Bu sayede taze hava ile egzoz havasının birbirinden ayrıldığı, ancak arasındaki ısı transferinden fayda sağladığı bir havalandırma düzeni oluşturabilir.
Isı geri kazanımlı havalandırma sistemlerinde cihaz tercihi yapılırken sadece hava debisine bakmak yeterli değildir. Fan yapısı, cihazın kapasitesi, eşanjör tipi, montaj şekli ve kullanıldığı alanın havalandırma ihtiyacı beraber değerlendirilmelidir.
Isı geri kazanım cihazı ne işe yarar ? Temel olarak iç ortamdan dışarı atılacak egzoz havası ile dışarıdan alınan taze hava arasında ısı transferi yapmayı sağlar. Bu işlem sonrasında iki hava akımı direkt birbirine karışmadan eşanjör üzerinden ısı alışverişi gerçekleştirir.
Cihaz içerisindeki fanları egzoz havasının dışarı atılmasını ve taze havanın içeri alınmasına yardımcı olur. Ortamdan çıkan havanın taşıdığı ısı enerjisi, eşanjör üzerinden gelen taze havaya aktarılabilir. Kış şartlarında bu işlem dışarıdan alına soğuk havanın ön ısıtılması, yaz şartlarında ise uygun çalışma şartlarında dış hava ön soğutulmasına katkı sağlayabilir.
Bu noktada amaç havalandırma için dışarı atılan havayla beraber oluşan ısı kaybını azaltmaya yardımcı olur. Bu yüzden ‘’kesin enerji tasarrufu sağlar’’ şeklinde bir garanti sunmak yerine, geri kazanım prensibinin enerji kayıplarını azaltmaya dair işlevinden söz etmek çok daha doğru olur.
Bi ısı geri kazanım sistemi içerisinde farklar hava akışının oluşturulmasını, eşnajör ise iki hava akımı arasındaki ısı transferinin yapılması sağlar. Söz konusu olan bu iki bileşenin yapısı cihazın çalışma karakterini ve kullanım alanını direkt olarak etkiler.
ERF Gruop’un güncel ürün yapısında HEXR serisi; çift emişli radyal fanları çapraz akışlı ısı geri kazanım cihazları ve alüminyum eşanjörlü olarak tanımlanır. Güncel ürün sayfasında yer alan HEXR serisi için farklı hava debilerine sahip modeller yer alır. Örnek vermek gerekirse; HEXR- 15- M 4K modeli maksimum 1.500m /h, HEXR- 25- M-4 K modeli 2500 m7h ve HEXR- 45- M-6k modeli 4.500 M/h hava debisine sahiptir.
HEXP serisine ise yapı çok daha farklıdır. Bu seri alüminyum eşanjörlü, çapraz akışlı plug fanlı ısı geri kazanım cihazlarından ortaya çıkar. Günel ürün sayfasında HEXP modelleri 50 m/h ile 5.000 m/h arasında değişiklik gösteren maksimum hava debileriyle listelenir. Dolayısıyla HEXP ve HEXR aynı cihazın farklı isimleri olarak görülmelidir. Fan tipi ve cihaz yapıda ortaya çıkan farklılıklar tercih aşamasında dikkate alınmalıdır.
Isı geri kazanım cihazı modelleri arasından tercih yaparken ilk olarak kullanılacak alanın havalandırma ihtiyacı belirlenmelidir. Bunun için alanın kullanım amacı, kişi sayısı, taze hava ihtiyacı ve mevcut kanal sistemi gibi etkenler değerlendirilir.
Hava debisi cihaz tercihindeki temel teknik değerlerden biridir. İhtiyacın üzerinde ya da altında kapasitesi bulunan bir cihaz tercih etmek yerine projenin gerektiği hava şartlarına uygun model belirlenmelidir. Bunun yanı sıra cihazın fan tipi ve eşanjör yapısı da göz önünde bulundurulmalıdır.
Montaj alanı da tercih açısından çok önemlidir. Cihazın ölçüleri, bakım için gerekli erişim alanı ve kanal bağlantıları proje aşamasında mutlaka kontrol edilmelidir. Ayrıca elektriksel özellikleri ses seviyesi ve sistemde kullanılacak diğer ekipmanlarla uyumluluk değerlendirilmelidir.
Bu yüzden ısı geri kazanım cihazı fiyatları sadece cihazın model adına göre değerlendirilmemelidir. Fan yapısı, hava debisi, eşanjör tipi, kapasite, ölçüler ve projeye bağlı teknik ihtiyaçlar fiyat üzerinde etkili olan unsurlar arasında yer alabilir.
Isı geri kazanım cihazları egzoz havası ve taze havanın birlikte yönetilmesine ihtiyaç duyulan farklı yapı türlerinde kullanılabilir. Buna bağlı olarak:
Ofisler, mağazalar ve farklı ticari alanlarda kullanıcı yoğunluğuna bağlı havalandırma ihtiyacı olabilir. Isı geri kazanım cihazları, dışarı atılan hava ile alınan taze hava arasındaki ısı transferinden faydalanarak havalandırma sisteminin çalışma yapısına eklenebilir.
Konut ve rezistanslarda yaşam alanlarının havalandırılması amacıyla taze hava ihtiyaç vardır. Projenin gerektiği hava debisine en uygun cihaz tercih edilerek kontrollü egzoz havası ve taze havası akışı oluşturulabilir.
Okul, toplantı akanı, kurs merkezi ve benzeri yapılarda kişi yoğunluğu havalandırma ihtiyacını artırabilir. Bu yapılarda cihaz tercihi alanın kullanım şekli ve gerekli hava debisi göz önünde bulundurularak yapılmalıdır.
Üretim tesisleri ve işletmelerde havalandırma ihtiyacı alanın faaliyetine bağlı olarak değişiklik gösterebilir. Isı geri kazanım cihazı kullanılması gerektiğinde ortamın hava ihtiyacı, cihazın çalışma kapasitesi ve kanal sistemi birlikte değerlendirilmelidir.
Spor salonları, sosyal tesisler ve benzeri yoğun kullanılan alanlarda havalandırma sisteminin kapasitesi önem taşır. Isı geri kazanım sistemleri uygun projelendirme sayesinde taze hava ve egzoz hava akışının yönetilmesine yardımcı olabilir.
ERF Grup; ürün seçeneklerinde HEXR, HEXP ve HELK aynı çalışma yapısına sahip üç farklı ısı geri kazanım cihazı olarak değerlendirilmemelidir.
HEXR serisi; Çift emişli radyal fanlı, alüminyum eşanjörlü ve çapraz akılımı ısı geri kazanım cihazlarından oluşur. Güncel ürün sayfasında HEXR serisi için 1.500, 2.500, 3.500 ve 4.500 m/h maksimum hava debisine sahip modeller yer alır.
HEXP serisi; alüminyum eşanjörlü, çapraz akışlı plug fanlı ısı geri kazanım cihazları olarak bilinir. Güncel ürün sayfasında 500 m/h ile 5.000 m/h arasında değişiklik gösteren maksimum hava debilerine sahip modeller bulunur. Bu yüzden HEXP’nin fan yapısı HEXR’den ayrılır.
HELK Serisi: HELK, diğer iki seri gibi bir ısı geri kazanım cihazı değildir. ERF Grup’un ürün sayısını elektrikli kanal tipi ısıtıcılar olarak da ifade edilir. Isı geri kazanım cihazlarında ön ısıtma gerçekleştiren taze havanın ortam sıcaklığına kadar ısıtılmasına yardımcı olmak amacıyla kullanılabilir ve kanal arasında monte edilir. Güncel ürün sayfasında 3 kW ile 15 kW arasında farklı kapasitede sahip modeller yer alır.
Söz konusu olan bu ayrım ısı geri kazanım ünitesi tercih ederken ürünlerin teknik görevlerinin doğru anlaşılması açısından oldukça önemlidir.
İç ortamdan dışarı atılan egzoz havası ile dışarıdan alınan taze hava arasında ısı transferinden faydalanılarak havalandırma işlemi sırasında oluşabilecek ısı kayıplarının azaltılmasına yardımcı olur.
Eşanjör, egzoz havası ile taze hava akımlarının birbirine karışmasının önüne geçerken aralarında ısı transferinin gerçekleşmesini sağlar.
Isı geri kazanım cihazının en temel görevi havalandırma işlemi sırasında taze hava ve egzoz havası arasındaki ısı transferinden faydalanmaktadır. Klima ise temel olarak ortamın soğutma, ısıtma ve ilgili iklimlendirme ihtiyaçlarına yönelik çalışır. İki sistem aynı işlevi yerine getirmeyebilir.
Hava debisi; alanın kullanım amacı, büyüklüğü, kişi sayısı, havalandırma ihtiyacı ve proje şartları gibi unsurlar dikkate alınarak belirlenir. Cihaz tercihi bu hesaplamalar uygun yapılmalıdır.
Evet, sistem tasarımına bağlı olarak beraber kullanılabilir. Örnek vermek gerekirse; ERF Grup’un HELK serisi elektrikli kanal tipi ısıtıcıları, ısı geri kazanım cihazlarından gelen taze havanın ek olarak ısıtılması amacıyla kanal arasına monte edilebilir.
Fiyatlar; hava debisi, cihazın modeli, fan yapısı, eşanjör özellikleri, ölçüler, kapasite ve projeye bağlı teknik ihtiyaçlar gibi farklı etkenlere göre değişiklik gösterir. Bu yüzden net fiyat vermek için ihtiyaçlara uygun modelin belirlenmesi gerekir.
