Exproof fan sistemleri, patlayıcı ortam riski olan alanlarda güvenli havalandırma sağlamak için kullanılan özel fan çözümlerinden biridir. Özellikle ATEX ihtiyaçları göz önüne bulundurulduğunda endüstriyel tesislerde buhar, gaz, solvent ya da yanıcı tozların oluşturabileceği risklerin kontrol altında tutulması için uygun havalandırma ekipmanlarının tercih edilmesi gerekir. Exproof havalandırma fanı çözümleri, çalışma alanındaki havanın kontrollü olarak tahliye edilmesine ve hava hareketinin sağlanmasına yardımcı olur. ATEX, potansiyel olarak patlayıcı atmosferlerde kullanılacak ekipmanların uygunluk ve güvenlik ihtiyaçlarını belirleyen Avrupa Birliği mevzuat çerçevesidir.
Patlayıcı atmosferi buhar, gaz, sis ya da tozun havayla belli şartlarda tutuşabilir bir karışım oluşturmasıyla ortaya çıkabilir. Bu yüzden patlayıcı ortam havalandırma sistemlerinde sadece yüksek hava debisine sahip bir fan tercihi yapmak yeterli değildir. Fanın ortam özelliklerine, kullanım alanına, ekipman sınıfında ve proje ihtiyaçlarına uygun olması gerekir.
Bir atex fan tercih edilirken ürünün sadece ‘’patlamaya dayanıklı fan’’ olarak tanımlanması yeterli değildir. Kullanıldığı alanın sınıflandırılması, ortamda bulunabilecek toz ya da gaz türü, gerekli basınç değeri, hava debisi, motor özellikleri ve fanın montaj şekli birlikte değerlendirilmelidir. ATEX kapsamında ekipmanların potansiyel patlayıcı atmosferde uygunluk değerlendirmesi ve kullanım amacı belli gereklilikler tabidir.
Patlayıcı ortamlarda temel amaçlardan biri, yanıcı atmosfer ile ateşleme kaynağının bir araya gelme ihtimalini kontrol etmektir. Mekanik sürtünme elektrikli ekipmanlar ya da uygun olmayan ekipman tasarımı potansiyel risk kaynakları ortaya koyabilir. Bu yüzden exproof fan imalatı sırasında fanın kullanım şartlarına uygun motor, tasarım ve bileşen tercihi çok önemlidir.
Her patlayıcı ortam birbiriyle aynı özelliklere sahip değildir. Kimyasal buharların bulunduğu bir üretim alanı ile yanıcı toz oluşan şeker ya da un tesisinin ihtiyacı birbirinden farklıdır. Bu yüzden atex uyumlu fan tercihinde ortamın buhar, gaz ya da toz karakteristiği mutlaka göz önünde bulundurulmalıdır. Fanın kullanılacağı Zone bilgisi de ürünün uygunluğunun değerlendirilmesi temel teknik bilgiler arasındadır.
Bir patlayıcı ortam fanı tercih edilirken gerekli hava debisi ve sistem basıncı mutlaka belirtilmelidir. Kanal, filtre, menfez ve bağlantı elemanlarının oluşturduğu basınç kayıpları da performansını doğrudan etkiler. Bunun yanı sıra elektrik beslemesi, motor gücü ve fanın çalışma şartları da proje ihtiyaçlarıyla uyumlu olmalıdır.
ERF grubu exproof fan ürün seçeneklerinde farklı gövde ve kullanım seçeneklerine sahip üç temel aksiyel fan modeli yer alır. EXPP-Y yuvarlak kasalı, EXPP-D kare kasalı ve EXPP-K kovanlı yapısı ile farklı montaj ve uygulama şartlarına yönelik çözümler sunar.
EXPP-Y Exproof Aksiyel Yuvarlak Kasalı Fan; duvar tipi kullanım için özel olarak geliştirilen yuvarlak kasalı aksiyel fan modelidir. Benzin istasyonları, petrol rafinerileri, tankerler ve kimyasal madde depoları gibi patlayıcı ortam riskinin söz konusu olduğu alanlarda kullanılabilir.
EXP-Y modeli EN 14986:2017, IEC EN 60079-0:2018 ve ISO EN 80079-36:2016 standardına uygun şekilde üretilir. Modelde 3 kW motorlara kadar 230V/400V seçenekleri yer alırken, 3 kW ve üzerinde motorlar için 400V seçeneği sunulur. Bu ürünün ATEX dereceleri arasında II 2G Ex db or eb IIC T4/ II 2D Ex tb IIIC T125 C Db ve II 2G Ex h IIC t4 Gb / II 2D Ex IIIC T125 C Db yer alır.
EXPP-D, duvar tipi kare kasalı aksiyel fan yapısına sahiptir. Patlayıcı atmosfer riskinin söz konusu olduğu benzin istasyonları, petrol rafinerileri, tankerler ve kimyasal madde depolar gibi uygulamalarda kullanılır. Ürün EN 14986:2017, IEC EN 60079-0:2018 ve ISO en 80079-36:2016 standartlarına uygun şekilde üretilir.
3 kW motora kadar 230V/400V, 3 kW ve üzerindeki motorlar için ise 400V seçenekleri vardır. ATEX dereceleri II 2G Ex db or eb IIC T4 Gb / II 2D Ex tb IIIC T125C Db ile 2G Ex h IIC t4 Gb / II 2D Ex h IIIC T125 C Db olarak ifade edilmiştir.
Kovanlı aksiyel fan arayışında olan projeler için EXPP- K, Exproof aksiyel kovanlı fan yapısıyla ön plana çıkar. Ürün: EEN 14986: 2017, IEC EN 60079-0: 2018 ve ISO EN 80079-36:2016 standartlarına uygun şekilde üretilir. Benzin istasyonları, tankerler, petrol rafinerileri ve kimyasal madde depoları gibi alanlarda sıklıkla tercih edilir.
EXPP-K modelinde 3 kW motora kadar 230V/400V, 3 kW ve üzerindeki motorlar için ise 400C seçenekleri vardır. ATEX dereceleri II 2G Ex db or eb IIC T4 Gb / II2D Ex tb IIIC T125 C Db ve II 2G Ex h IIC T4 Gb/ II 2D Ex h IIIC T125 C Db şeklindedir.
Fan tercihinde alanın hacmi, sistemin basınç kayıpları ve ihtiyaç duyulan hava değişim oranı dikkate alınmalıdır. Doğru debi ve basınç değeri etkili havalandırma için çok önemli kriterdir.
Fan; kanal, duvar ya da farklı montaj alanlarına göre tercih edilmelidir. Yuvarlak kasalı, kovanlı aksiyel ve kare kasalı modeller arasından uygulamaya uygun ürün belirlenmelidir.
Motor gücü; fanın ihtiyacı olan basınç değeri ve hava debisine göre belirlenir. Elektrik beslenmesinin ürünün teknik özellikleriyle uyumlu olması çok önemlidir.
Fan tercihinde ürünün ATEX derecesi ve işaretlemesi mutlaka dikkate alınmalıdır. Gaz ya da toz ortamı, sıcaklık sınıfı ve Zone bilgisi ürün uygunluğunun değerlendirilmesinde önem taşır.
Ortamda buhar, gaz ya da toz bulunması fan tercihinde doğrudan etkilidir. Bu yüzden kullanılacak atex fan, ortamın özelliklerine ve ilgili sınıflandırmaya uygun olmalıdır
Taşınacak havanın özellikleri ve ortam sıcaklığı da tercih aşamasında değerlendirilmelidir. Özellikle kimyasal buharların bulunduğu uygulamalarda fan malzemesinin ortamla uyumluluğu çok önemlidir.
Exproof fan satın alma sürecinde sadece fiyat değil, motor gücü, ATEX derecesi, montaj tipi, debi, basınç ve kullanım ortamı birlikte değerlendirilmelidir. Exproof fan fiyatları üse ürünün teknik özelliklerine ve projeye göre değişebilir. ERF Group; EXPP-Y, EXPP-D ve EXPP-K modelleriyle farklı patlayıcı ortam havalandırma ihtiyaçlarına yönelik çözümler sunar. Projeye uygun exproof fan modelini belirlemek için teknik ihtiyaçları paylaşarak alanında uzman ekibimizden teklif alabilirsiniz.
İki ifade genel olarak aynı ürün grubunu tanımlamak için kullanılır. Ancak tercih sırasında ürünün ATEX işletmeleri ve kullanım alanına uygunluğu mutlaka kontrol edilmelidir.
Zone bilgisi, patlayıcı atmosferin oluşma ihtimali ve sürekliliği hakkında bilgi sunar. Fanın uygunluk değerlendirmesi ise bu sınıflandırmaya göre yapılmalıdır.
ERF Group, EXPP serisinde 3 kW’a kadar 230 V /400 V, 3 kW ve üzerindeki motorlarda ise 400 V seçenekleri bulunur.
Kullanım alanı, ortamın gaz ya da toz özelliği, Zone bilgisi, hava debisi, montaj tipi basınç ve elektrik beslemesi gibi bilgiler gereklidir.
Atex derecesi ürünün teknik dökümanları ve ürün işaretlemesi üzerinden kontrol edilmelidir. Fanın kullanım alanının sınıflandırılmasıyla ürün özellikleri birbiriyle uyumlu olmak zorundadır.
Kullanılabilecek fan; toz ya da gazın türüne, ekipman grubuna, Zone bilgisine ve sıcaklık sınıfına göre belirlenir. Bu yüzden her uygulama için teknik değerlendirme yapılması şarttır.
ATEX işaretlemesinde ekipman grubu, kategori, gaz ya da toz grubu, koruma türü ve sıcaklık gibi sınıflar birlikte dikkate alınır. Bu bilgiler kullanım alanının sınıflandırılmasıyla karşılaştırılmalıdır.
